Tạp chí Bảo mật

Trong giai đoạn các ngân hàng cần ứng dụng mạnh mẽ CNTT vào trong các hoạt động của mình để có thể cạnh tranh và phát triển hiện nay, vai trò của CIO ngày càng được khẳng định rõ ràng trong các doanh nghiệp loại hình này. Vị trí này hiện đang thu hút rất nhiều bạn trẻ, thậm chí cả những CIO đang hành nghề quan tâm

Bảo mật đã có dịp trao đổi với một số CIO (hoặc đã từng là CIO) của các ngân hàng và tổng hợp lại một số kinh nghiệm chia sẻ như sau:
1. Công việc CIO ngân hàng
Ngoài việc đảm bảo hệ thống CNTT của ngân hàng vận hành thông suốt, CIO cần thường xuyên nắm bắt các công nghệ ngân hàng tiên tiến, tư vấn cho lãnh đạo về việc áp dụng hiệu quả các công nghệ này. Bên cạnh đó cũng phải luôn phối hợp với các bộ phận nghiệp vụ của ngân hàng, cũng như hiểu được chính sách và chiến lược phát triển kinh doanh để nắm được mục tiêu, viễn cảnh, những hoạch định chung và dài hạn của ngân hàng. Qua đó, góp phần vạch ra các dự án CNTT thích hợp, đảm bảo nguồn lực, kết nối các bộ phận, chịu trách nhiệm việc thực hiện thành công các dự án CNTT. Việc hoạch định, phát triển CNTT đáp ứng yêu cầu kinh doanh của ngân hàng là công việc quan trọng nhất và cũng là thách thức lớn nhất đối với CIO. Hệ thống quy trình và quy chế trong hoạt động ngân hàng rất phức tạp. Mỗi công việc đều có tầm quan trọng riêng của nó, khó có thể nói công việc nào quan trọng hơn công việc nào. Chẳng hạn nếu không có một chiến lược rõ ràng thì không thể xây dựng kế hoạch hoàn chỉnh được. Ngược lại, dù có một chiến lược rõ ràng nhưng nếu không đưa ra một kế hoạch tốt thì chiến lược đưa ra sẽ không có ý nghĩa. Tất cả các công việc, các khâu phải được chuẩn bị và thực hiện kỹ càng, ăn khớp với nhau, chỉ một khâu mắc phải sai lầm sẽ phải trả giá rất đắt cho việc khắc phục, sửa lỗi.

Ngoài những kỹ năng chung của một CIO thì CIO trong lĩnh vực ngân hàng nên có những hiểu biết nhất định về hoạt động tài chính ngân hàng, về các loại hình nghiệp vụ, dịch vụ cũng như các sản phẩm của ngân hàng. Qua đó, CIO mới có vai trò trong việc tư vấn đưa ra chiến lược phát triển CNTT phù hợp với chiến lược phát triển kinh doanh của ngân hàng. CIO đòi hỏi nhiều kỹ năng tưởng chừng không khó nhưng thật sự không dễ đáp ứng được, ví dụ như: kỹ năng giao tiếp và kỹ năng thương thuyết, tư duy chiến lược, nắm bắt quy trình công việc, khả năng gây ảnh hưởng…

2. Tình hình chung của ngân hàng Việt Nam
Hiện nay, phần lớn các ngân hàng Việt Nam đã và đang tiến hành hiện đại hóa hệ thống CNTT của mình bằng cách mua những phần mềm ngân hàng lõi từ các nhà cung cấp danh tiếng ở nước ngoài và đầu tư cơ sở hạ tầng CNTT với các định hướng chính như: phát triển và đưa các sản phẩm - dịch vụ chất lượng cao đến với khách hàng một cách nhanh chóng; đẩy mạnh phát triển các kênh phân
phối như điểm giao dịch tự động, ngân hàng điện tử (e- Banking); đổi mới quản trị kinh doanh - quản trị điều hành, hướng tới các chuẩn mực và thông lệ quốc tế của một ngân hàng hiện đại. Bên cạnh đó, các ngân hàng cũng hướng đến tăng cường khả năng quản lý rủi ro và ứng dụng mô hình hệ thống thông tin quản trị (MIS), từng bước nâng cao kế toán quản trị, đảm bảo hệ thống CNTT được vận hành liên tục, an toàn và bảo mật. Tuy nhiên, do một số nguyên nhân chủ quan cũng như khách quan nên chưa có nhiều ngân hàng vẫn chưa thực sự đáp ứng được các yêu cầu về MIS cũng như hướng tới các chuẩn mực và thông lệ quốc tế.
3. Kỹ năng quản lý CNTT – TT cho CIO
Con đường của các CIO không chỉ đơn giản là làm Sếp điều hành như nhiều người vẫn nghĩ. CIO là một nhà quản lý, đi đầu trong việc ứng dụng, triển khai CNTT nên phải gánh vác trọng trách của người khai phá. Do đó, công việc của họ chắc chắn sẽ nặng nề bởi nó tác động đến nhiều bộ phận khác trong doanh nghiệp. Những gì CIO phải làm không chỉ liên quan đến việc ứng dụng công nghệ mới  mà trong nhiều trường hợp còn làm thay đổi cả những quy trình, thủ tục... đã trở thành nề nếp, thói quen trong cách nghĩ, cách làm.
Thay đổi được nhận thức chính là trở ngại lớn nhất đối với CIO trong quá trình triển khai ứng dụng CNTT. Khoá học về kỹ năng quản lý công nghệ thông tin và truyền thông này đang được tổ chức tại nhiều trung tâm  đào tào công nghệ thông tin trên cả nước. Nội dung khoá học nhằm giúp các CIO nắm vững về xu hướng công nghệ chủ chốt và công việc của CIO. Hướng dẫn các CIO cách lập kế hoạch cho dự án quản lý CNTT-TT, lập kế hoạch và xây dựng chiến lược quản lý CNTT-TT,… Sau khi kết thúc khóa học, các CIO sẽ có thêm những kỹ năng:

* Cách tiếp cận và mô hình quản lý CNTT-TT cho các tổ chức doanh nghiệp.
* Nhận thức về vai trò và thách thức của CIO trong các tổ chức doanh nghiệp hiện đại.
* Hình thành chiến lược và kế hoạch quản lý CNTT-TT hiệu quả cho các dự án CNTT-TT, vai trò của mô hình quản lý CNTT-TT.
* Tiến hành kiểm soát dịch vụ qua việc áp dụng tái kĩ nghệ qui trình nghiệp vụ (BPR).
* Lập ngân sách và kế hoạch thực hiện dự án quản lý CNTT-TT.
* Cách thức tiếp cận việc quản lí nhân lực và các khía cạnh cần thay đổi.